TERMİNOLOJİTERMINOLOGY
Satranç + Heatmap SözlüğüChess + Heatmap Glossary
Uygulama boyunca kullanılan kavramlar. İlk oynayan için başlangıç noktası; ileri oyuncu için hızlı referans.
Concepts used throughout the app. A starting point for new players; a quick reference for advanced ones.
A
- Açılış Opening
- Partinin ilk 10-15 hamlesi. Merkez kontrolü + taşları geliştirme + şah güvenliği hedefleri. Heatmap gözünde: merkez dört karede (d4, d5, e4, e5) sayısal üstünlük.
- The first 10-15 moves of a game. Goals: center control + piece development + king safety. In heatmap terms: numerical superiority on the four central squares (d4, d5, e4, e5).
- Attack count Saldırı sayısı
- Bir kareye ulaşabilen taş sayısı. Heatmap'in temel metriği. Beyazın 3, siyahın 1 ise kare beyaz için +2 üstünlükte.
- The number of pieces that can reach a square. The core heatmap metric. If white has 3, black 1, the square is +2 for white.
Ç
- Çatal Fork
- Bir taşın tek hamlede iki veya daha fazla rakip taşa saldırması. At çatalı klasik örnek. Heatmap'te: bir attacker birden fazla yüksek-değerli karede "+1" getiriyorsa çatal doğmuş.
- A single piece attacking two or more enemy pieces in one move. The knight fork is the classic. In heatmap terms: one attacker adds "+1" to multiple high-value squares simultaneously.
- Çivi Pin
- Bir taşı hareket ettirirsen arkasındaki daha değerli taşın (genelde şah) saldırıya uğrayacağı durum. "Saçma çivisi" adında şahı içerenler mutlak pin.
- A situation where moving a piece would expose a more valuable piece (often the king) behind it. An "absolute pin" is when the king is behind.
D
- Daily Challenge Günlük Meydan Okuma
- Her gün saat 10:00'da düşen 3 zor bulmaca. Seed tüm dünyada aynı — karşılaştırılabilir metrik. Streak sistemine bağlı.
- 3 hard puzzles released daily at 10:00. Same seed worldwide — a comparable metric. Tied to the streak system.
F
- Fil Bishop (B)
- Diyagonal olarak sınırsız hareket eder. Açık tahtalarda uzun menzilli, kapalı tahtalarda zayıf. Çift fil büyük bir pozisyonel avantaj.
- Moves diagonally, unlimited range. Long-range on open boards, weaker in closed ones. The bishop pair is a significant positional advantage.
- FEN notasyonu
- Forsyth-Edwards Notation — satranç pozisyonunun metin olarak ifadesi. Analyzer'a PGN'den farklı olarak tek bir pozisyon yüklemek için kullanılır.
- Forsyth-Edwards Notation — a text representation of a chess position. Used to load a single position into the analyzer (unlike PGN which is move-by-move).
G
- Gambit
- Pozisyonel veya taktiksel avantaj karşılığı piyon feda etme açılışı. Evans Gambit, King's Gambit, Smith-Morra. Heatmap'te yatırım ve getiri somut görülür.
- An opening that sacrifices a pawn for positional or tactical advantage. Evans, King's, Smith-Morra Gambit. The heatmap makes the investment and return concrete.
H
- Heatmap Isı haritası
- Tahtadaki her karenin beyaz-siyah attack farkına göre renklendirilmiş görüntüsü. Kırmızı = beyaz üstün, mavi = siyah üstün, yoğunluk = mutlak fark.
- A view of the board where each square is colored by the white-minus-black attack count. Red = white dominant, blue = black dominant, intensity = absolute difference.
- Hearts Kalp
- Oyun sağlığı. 5 kalp ile başlar; 3 yanlış hamle veya süre dolumu 1 kalbe mal olur. 30 dakikada yenilenir. Daily Challenge bağışık.
- Game health. Starts at 5; three wrong moves or a timeout costs one. Regenerates one every 30 minutes. Daily Challenge is immune.
İ
- IAP In-App Purchase
- Uygulama içi satın alma. App Store ve Google Play altyapıları. TheChess.Art'ta pack-bazlı tek seferlik ödemeler; abonelik yok.
- In-app purchase. App Store + Google Play infrastructure. On TheChess.Art, pack-based one-time payments; no subscription.
K
- Kare kontrolü Square control
- Bir karenin kim tarafından daha fazla saldırı altında olduğu. Heatmap Thinking Method'ın temel sorusu: "Bu kareyi kim kontrol ediyor?"
- Which side attacks a square more. The core question of the Heatmap Thinking Method: "Who controls this square?"
- Kale Rook (R)
- Yatay ve dikey sınırsız hareket. Açık hatlar + 7. yatayda kritik. Geç oyunda ikinci en güçlü taş.
- Unlimited horizontal and vertical movement. Critical on open files + the 7th rank. The second-strongest piece in endgames.
- Keşfedilmiş saldırı Discovered attack
- Bir taşı hareket ettirince arkasındaki taşın da saldırıya başlaması. "Keşfedilmiş şah" en etkili versiyon.
- Moving one piece reveals an attack by another piece behind it. "Discovered check" is the most effective form.
- Kritik hamle Critical move / Turning point
- Stockfish eval'inin ardışık iki pozisyonda en büyük değişim gösterdiği hamle. Bir partinin "dönüm noktası" otomatik tespit edilir; analyzer story modal'ında "Kritik an: 23. Nxf7 (+2.4)" şeklinde görünür. Stockfish WASM yüklendiğinde aktif. Bkz. /analyzer/.
- The move where Stockfish's eval shifts the most between two consecutive positions. The game's "turning point" is auto-detected and surfaces in the analyzer story modal: "Turning point: move 23, Nxf7 (+2.4)". Active when Stockfish WASM is loaded. See /analyzer/.
M
- Merkez Center
- d4, d5, e4, e5 dört karesi. Açılıştan orta oyuna tüm taşlar için en yüksek aktivite bölgesi. "Merkezi kontrol eden pozisyonu kontrol eder."
- The four squares d4, d5, e4, e5. The highest-activity zone for all pieces from opening through middlegame. "Control the center, control the game."
O
- Oda Room
- TheChess.Art'ta 15 bölümlük bulmaca grubu. Her oda bir tema etrafında kurgulanmıştır: başlangıç, ikili kombinasyonlar, uzun menzilli taşlar, şah güvenliği gibi.
- A group of 15 puzzles on TheChess.Art. Each room is themed: genesis, pair combinations, long-range pieces, king safety, etc.
- Orta oyun Middlegame
- Açılıştan sonra başlar, büyük taş takasları tamamlanana kadar sürer. Heatmap metodunun en verimli çalıştığı aşama.
- Starts after the opening; ends when major piece trades complete. The heatmap method's most productive phase.
P
- PGN Portable Game Notation
- Satranç oyununun hamle hamle metin notasyonu. Analyzer'a yapıştırılabilir. "1. e4 e5 2. Nf3 Nc6 ..." formatında.
- The move-by-move text notation of a chess game. Pasteable into the analyzer. Formatted as "1. e4 e5 2. Nf3 Nc6 ...".
- Piyon yapısı Pawn structure
- Piyonların tahta üzerindeki dizilimi. Zincirler, izole piyon, çift piyon, geçer piyon. Uzun vadeli pozisyonel kararların zemini.
- The arrangement of pawns on the board. Chains, isolated pawns, doubled pawns, passed pawns. The foundation of long-term positional decisions.
R
- Rapid mode
- Zaman baskılı mod. 5 dakikada maksimum puzzle çözme yarışı. Her bulmaca bonus süre kazandırır.
- A time-pressure mode. Solve as many puzzles as possible in 5 minutes. Each solve grants bonus time.
- Reel Reel üretici
- PGN'i 1080×1920 dikey video reel'ine çeviren web aracı. Üstte board, altta iki oyuncunun ortak heatmap'i, hamle hamle akış. Instagram Reels / TikTok / Shorts uyumlu. Tamamen tarayıcıda — hiçbir veri yüklenmez. Sayfası: /create/story/.
- A web tool that turns a PGN into a 1080×1920 vertical reel. Board on top, both players' combined heatmap below, move-by-move flow. Instagram Reels / TikTok / Shorts compatible. Fully browser-side — nothing uploaded. Page: /create/story/.
S
- Skewer
- Pin'in tersi: önündeki değerli taş hareket etmek zorunda kalınca arkasındaki alınır. Uzun menzilli taşlarla yapılır.
- The reverse of a pin: the valuable front piece must move, exposing a piece behind. Done by long-range pieces.
- Streak
- Art arda gün oynama zinciri. 7 gün sonra kalıcı "Haftalık Oda" açar. Shield sistemi (v1.1) 7. günden sonra bir gün kaçırmaya izin verecek.
- A chain of consecutive daily plays. Unlocks a permanent "Weekly Room" every 7 days. The shield (v1.1) will let you miss one day after day 7.
- Story Hikaye (Analyzer)
- Analyzer'da bir oyun yüklü iken "✎ Hikaye" butonuyla TR/EN otomatik anlatı: açılış adı + heatmap'in yoğunlaştığı dosya + sonuç + Stockfish yüklüyse kritik hamle. Bkz. /analyzer/.
- In the Analyzer, with a game loaded, the "✎ Story" button generates an auto narrative (TR/EN): opening name + the heatmap's dense file + result + critical move if Stockfish is loaded. See /analyzer/.
T
- Takas Trade
- İki taşın karşılıklı alınması. Heatmap'te takas öncesi/sonrası kare kontrolü karşılaştırılır; "adil takas" aynı kareyi farklı renkte kaybettirir.
- Both sides capture each other's piece. Compare square control before/after the trade; a "fair trade" swaps the same square from one color to the other.
V
- Vezir Queen (Q)
- En güçlü taş — fil + kale kabiliyetleri. Merkezde max 27 kare kontrol eder. Erken geliştirilmemeli ama zamanı gelince pozisyonun merkezinde olmalı.
- The strongest piece — bishop + rook abilities combined. Controls up to 27 squares centrally. Don't develop it too early, but position it centrally when the time comes.